Archief: 12-05-2014

Auteursrecht, hoe zit dat nou precies?

Gepubliceerd door: Tjeerd van der Velde op 12-05-2014

tjeerdvandervelde auteursrecht hoe zit dat nou precies?

Inleiding

Door de snelle wereld van reclame en een economie die het (gelukkig) toelaat dat de bedrijfjes uit de grond ontspruiten, wordt er vaak inbreuk gemaakt op auteursrecht, door onwetende vormgevers en of opdrachtgevers. Als we iets origineels maken, is het natuurlijk niet de bedoeling dat er iemand met de glorie aan de haal gaat. Om deze reden bestaat het auteursrecht (ook wel copyright genoemd). Deze wet beschermt de auteur van zijn werk en deze auteur mag dan ook als enige beslissen over de exploitatie van zijn creaties. Met deze wet wordt u als bedrijf dan ook meteen beschermt tegen het misbruik maken van bijvoorbeeld uw huisstijl.

Hoe kom je aan een auteursrecht?

Je hoeft je auteursrecht nergens te registreren. Als ik bijvoorbeeld een originele tekening maak, heb ik ook automatisch het auteursrecht. Dan maakt het overigens niet uit dat deze tekening nog in de schetsfase is. Het ontwerp behoort tot mijn intellectuele eigendomsrecht. Hiertoe behoren onder andere ook het naamsrecht, octrooirecht, merkenrecht en handelsnaam recht. Als zelfstandig vormgever bezit ik de auteursrechten voor mijn cliënten.

Overdragen van auteursrecht

Het feit dat u een reclamebureau of vormgever betaald voor de opdracht, betekend niet dat u de auteursrechten koopt. U heeft normaal gesproken alleen een licentie (mondeling of geschreven) voor het gebruiksrecht.  Spreekt u af dat u deze rechten bij de opdracht overneemt, dan kan de overdracht van deze rechten kan alleen schriftelijk. Deze overdracht van auteursrecht moet in de vorm van een schriftelijk stuk ( een akte ) worden vastgelegd. Deze akte moet worden ondertekend door beide betrokken partijen, anders is de auteursoverdracht niet rechtsgeldig.

Exclusief recht

Bij bijvoorbeeld een logo ligt het vaak wat ingewikkelder. Deze wordt vaak in opdracht van een opdrachtgever ontwikkeld, de opdrachtgever heeft dan de exclusieve licentie voor gebruik binnen de eigen onderneming. Wilt u als opdrachtgever dit logo gebruiken in bijvoorbeeld een zusterorganisatie of het logo laten restylen, dan heeft u de toestemming van de ontwerper hiervoor nodig. Wat mogelijk is, is dat een reclamebureau of vormgever, de opdrachtgever het zeggenschap over het ontwerp verkoopt. Dit houdt in dat u verder bepaald hoe het logo gebruikt mag worden.

Nederlandse Auteurswet

In artikel 1 van de Nederlandse auteurswet wordt deze wet als volgt omschreven: “Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.”

Tjeerd’s mening over auteursrechten

Ik zit hierbij op een tweesprong, persoonlijk vindt ik zodra een opdrachtgever voldoende betaald voor zijn huisstijl of wat het ontwerp dan ook mag zijn, dat u als opdrachtgever dit heeft gekocht en zelf mag bepalen wat er verder mee gebeurd. Misschien moet de ontwerper maar eens hard werken om de klant te overtuigen van zijn meerwaarde. Zelfde onzin met mijn zwembad abonnement, de pas blijft eigendom van het zwembad, toch rekenen ze iets van 10 euro voor de pas?!. Ook denk ik dat dat hele auteursrecht in de weg staat van creativiteit, het gaat alleen maar om geld, niet meer om de creativiteit. Hiermee wil ik niet zeggen dat ik 1 op 1 kopieën waardeer, absoluut niet. Maar als mensen geïnspireerd raken door mijn creativiteit en zelf er iets prachtigs van weet te maken, top! Toch ben ik van mening dat organisaties wel beschermd mogen worden op een bepaald niveau en er wel opgetreden mag worden tegen het 1 op 1 kopiëren. Ook kunst moet beschermt worden, als ik in Bulgarije het melkmeisje van Vermeer op straat kan kopen voor 25 euro, dan gaat er iets mis. Zo verliest het origineel zijn uniekheid en waarde.

Bronnen

Voor meer informatie kunt u bronnen bekijken op Creative commons of auteursrecht

Traditioneel vormgeven vs. technologie

Gepubliceerd door: Tjeerd van der Velde op 09-05-2014

In de grafische vormgeving is in de afgelopen 30 jaar veel veranderd door de technologische revolutie. Traditioneel werd grafische vormgeving toegepast in de drukkunst. Het vak is al zo oud als de eerste drukpers. Tegenwoordig omvat grafisch vormgeven o.a. reclamedrukwerk, animatiefilms, typografie-ontwerp, product-design, corporate identity’s en nog veel meer. Ook bij ontwikkeling van websites wordt grafische vormgeving toegepast. Achter een sterke website schuilt een concept en een visie. De grafische vormgeving van de website kan dit idee effectief en succesvol overdragen op de bezoeker.

Traditioneel vormgeven vs. technologie

De hedendaagse vormgever gebruikt graag nieuwe technologie en de nieuwste hard- en software. Dit is minder tijdrovend en de resultaten zijn vaak verbluffend. Toch gaat er in dit proces een stuk kwaliteit verloren. Er is niks mis mee om een turbo i-mac te gebruiken, dit zorgt voor minder frustraties en meer productie. Maar men moet een creatief proces niet vergeten. Dit zorgt voor meer diepgang in het eindontwerp en hoogstwaarschijnlijk ook voor een sterkere band tussen de te bereiken marktniche en organisatie.

tjeerdvandervelde schets of technologie

Valkuil technologie

Het gevaar van het direct achter de computer te stappen en (ik neem hierbij als voorbeeld een logo) te ontwerpen, is het overnemen en gebruiken van de trucjes van de grafische software. Denk hierbij aan kleurverlopen, schaduwen en andere elementen. De valkuil hiervan is dat de compositie van het totaalbeeld niet deugd, de basis niet sterk herkenbaar is en het logo veel lijkt op andere logo’s. Deze logo’s zijn vaak niet geschikt voor drukwerk etc. Daarnaast beperkt de vormgever zijn creatieve inzicht door direct het eindontwerp te maken en zichzelf geen inspiratie te gunnen.

Mijn advies

Mijn advies voor de vormgever en eigen werkwijze is het gebruik maken van a3 schetsboeken, diverse Stylo liners en of andere traditionele media, met eventueel een Wacom tablet voor het creatieve proces, met daarnaast “up to date” technologie en software (ik werk met Mac’s en het Adobe CS pakket) voor het produceren van technisch betrouwbare en correcte bestanden voor de hedendaagse media. Er zijn natuurlijk veel meer manieren om geïnspireerd te raken en dit juich ik alleen maar toe, maar vergeet niet de basis!

Plagiaat

Tegenwoordig merk ik als vormgever dat er veel plagiaat wordt gepleegd. Dit komt mede door de nieuwe marktwerking dat een logo voor een prikkie te vangen is (b.v. bij de wedstrijdplatformen). De zoekmachine is dan vaak de ontwerper zijn beste vriend, passend logo vinden, nieuw kleurtje erop, bedrijfsnaam erin, en hoppa een logo voor € 100,-. Het risico hiervan is dat u na uw investering van al uw drukwerk, pandbedrukking en autoreclame, alles de container in kan, omdat de rechtmatige eigenaar van het ontwerp dit eist en daarnaast uw organisatie wegens plagiaat aangeklaagd. Mijn advies is hierbij dan ook, zoek een ontwerper die u vertrouwd!